Strona korzysta z plików cookies.

Dowiedz się więcej
Włącz tryb kontrastowy
Drukuj

Horacjusz

reż. Andrzej Seweryn
autor: Pierre Corneille

W centrum „Horacjusza” znajdują się dwa rody uwikłane w konflikt między Rzymem a Albą Longą. Horacjusz walczy po stronie Rzymu, Kuriacjusz reprezentuje Albę. Mężczyźni nie tylko są przyjaciółmi, ale również związane są ze sobą ich rodziny. Sabina, siostra Kuriacjusza, jest żoną Horacjusza, natomiast Kamilla, siostra Horacjusza, kocha Kuriacjusza i ma zostać jego żoną. Decyzja o pojedynku sprawia więc, że wojna przestaje być jedynie konfliktem politycznym, a staje się tragedią rodzinną i osobistą.

Spektakl pokazuje, jak bohaterowie różnie rozumieją honor, patriotyzm i obowiązek. Horacjusz oraz jego ojciec podporządkowują wszystko racji stanu i zwycięstwu Rzymu. Kuriacjusz, choć również podejmuje walkę, nie ukrywa wątpliwości i lęku przed takim konfliktem. Sabina i Kamilla próbują ocalić uczucia oraz prawo do żałoby i miłości, przez co coraz mocniej zderzają się z patriarchalnym światem wojny i posłuszeństwa.

Wraz z rozwojem wydarzeń spektakl przestaje być opowieścią wyłącznie o bohaterstwie i patriotyzmie, a staje się refleksją nad ceną zwycięstwa, rolą władzy oraz granicami przemocy. Ważne okazują się także pytania o to, kto ma prawo decydować o życiu innych oraz czy państwo może wymagać od człowieka całkowitego wyrzeczenia się własnych uczuć i moralnych przekonań.

Pytania do rozmowy

  1. Która z postaci wydawała się najbardziej tragiczna i dlaczego?
  2. Czy tragedii można było uniknąć? 
  3. Jak zmieniały się relacje w trakcie trwania spektaklu?
  4. Jakie emocje wolno okazywać Horacjuszowi? Jakie emocje okazuje Kamilla? Dlaczego jej reakcja została uznana za zagrożenie? 
  5. Co sprawia, że Sabina i Kamilla inaczej patrzą na konflikt niż mężczyźni?
  6. Jak interpretujesz scenografię - zasypujący wszystko piasek i inne symbole?
  7. Horacjusz jest bohaterem czy ofiarą systemu?
  8. Czy Kuriacjusz miał rzeczywiście wybór?
  9. Czy w tym świecie jest miejsce na słabość?
  10. Jak oceniasz decyzję króla?
  11. Przypomnij sobie, na czym polega konflikt tragiczny - kto jest w niego uwikłany w tej historii?
  12. Czy to sztuka dla współczesnego widza? Które tematy nie straciły na aktualności?

Propozycje działań aktywizujących po spektaklu:

Jak zbudowana jest tragedia?

W grupach lub parach spróbujcie wskazać te momenty w spektaklu:
POCZĄTEK Kto jest kim? Jakie cechy ich łączą?
NARASTAJĄCE NAPIĘCIE Kiedy zaczęliście czuć, że konflikt jest nie do rozwiązania?
PUNKT KULMINACYJNY Moment, w którym nic nie może być już takie samo 
KATASTROFA Co było dla Was najbardziej poruszające?
KONIEC Czy ktoś naprawdę wygrywa?

Twoja decyzja
Co wybierasz po spektaklu?

  • Miłość
  • Ojczyznę 
  • Nie potrafię wybrać

Dlaczego?

Instalacje relacji

Uczniowie pracują w parach. Tworząc na ławkach miniinstalacje, które obrazują relacje między bohaterami spektaklu, umieszczają również w niej hasła (np. miłość, rodzina, żałoba, współczucie, państwo, honor, patriotyzm, prawo). Gdzie jest miejsce każdego z bohaterów? Jak wizualnie można przedstawić stosunek między nimi? 

Do budowy instalacji można wykorzystać papierowe kubeczki, taśmę malarską lub inne proste materiały. Podpisane imionami postaci kubeczki, ich rozmieszczenie i odległości mogą symbolizować więzi, napięcia i zależności między bohaterami. Po zakończeniu pracy grupy podchodzą do instalacji innych zespołów i interpretują je, omawiając przedstawione relacje i konflikty.

Pojedynek racji - rozmowy z Horacjuszem

Ćwiczenie inspirowane formą krótkich improwizowanych rozmów. Uczniowie ustawiają się w dwóch rzędach naprzeciwko siebie. Jedna strona wciela się w Horacjusza (w każdej rozmowie), druga - w różne postaci związane z konfliktem przedstawionym w dramacie. Nauczyciel lub prowadzący wyznacza temat rozmowy albo sytuację, która mogłaby wydarzyć się „pomiędzy scenami” spektaklu. Po każdej krótkiej rozmowie uczniowie przesuwają się o jedno miejsce i rozpoczynają nową improwizację z innym partnerem.

Przykładowe zestawienia postaci i tematów rozmów:

  • po jednej stronie Horacjusz, po drugiej Kuracjusz - rozmowa przyjaciół stojących po przeciwnych stronach konfliktu
  • po jednej stronie Horacjusz, po drugiej Kamilla - rozmowa rodzeństwa chwilę po pojedynku, w których zginął Kuracjusz
  • po jednej stronie Horacjusz, po drugiej jego ojciec - rozmowa o honorze, obowiązku i poświęceniu
  • po jednej stronie Horacjusz, po drugiej Sabina - rozmowa małżeństwa chwilę przed pojedynkiem
  • po jednej stronie Horacjusz, po drugiej władca Rzymu - rozmowa, w której Horacjusz czeka na werdykt

Zobacz także

Aktorzy w dobrej wierze. Próba.

Aktorzy w dobrej wierze. Próba.

reż. Edward Wojtaszek
autor Pierre de Marivaux

Zobacz
Charków! Charków!

Charków! Charków!

reż. Svitlana Oleshko
autor Serhij Żadan

Zobacz
Czarownice z Salem

Czarownice z Salem

reż. Tomasz Fryzeł
autor Arthur Miller

Zobacz
Czekoladki dla Prezesa

Czekoladki dla Prezesa

reż. Ewa Domańska, Ewa Makomaska
autor Sławomir Mrożek

Zobacz