W labiryncie teatru

Opis spektaklu

„Karolcia” to familijny spektakl oparty na kultowej powieści Marii Krüger. Przedstawia historię dziewczynki, która odnajduje magiczny koralik spełniający życzenia. Reżyserka przedstawienia podkreśla baśniowy i rodzinny klimat opowieści, skupia się na sprawczości i empatii dziecięcej postaci. W warstwie dramaturgicznej wydobywa z oryginalnej fabuły jej uniwersalne przesłanie dotyczące: odpowiedzialności, odwagi bohaterów i siły przyjaźni. Spektakl o mocno dopracowanej warstwie audialnej stanowi opowieść dostępną również dla widzów niewidzących.  
 

Autorka: Maria Krüger – polska pisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży, znana m.in. z „Karolci” i „Witaj, Karolciu!”.

Reżyserka: Anna Skuratowicz – autorka radiowych spektakli i słuchowisk, reprezentująca klasyczny nurt teatralny.

Tematy/ słowniczek 

• Wielozmysłowość sztuki – zaangażowanie różnych zmysłów widza (wzroku, słuchu, wyobraźni), dzięki czemu spektakl staje się bardziej angażujący i przystępny.
• Immersja – zanurzenie w świecie przedstawienia; uczucie, że widz „wchodzi” w opowieść i uczestniczy w niej za pomocą wielozmysłowych bodźców otaczających go w trakcie doświadczania sztuki.
• Audiodeskrypcja – słowny opis najważniejszych elementów przedstawienia, który wspiera odbiór sztuki przez osoby niewidome lub słabowidzące.
• Dojrzewanie bohaterów – proces przechodzenia od dziecięcej beztroski do odpowiedzialności i samodzielności; ważny element przemiany Karolci.
• Sprawczość – zdolność bohaterów do podejmowania decyzji i wpływania na bieg wydarzeń, nawet w sytuacjach z pozoru zdominowanych przez dorosłych, a następnie przez magię.
• Empatia i współodpowiedzialność – gotowość rozumienia innych, troski o ich potrzeby oraz przyjmowania odpowiedzialności za wspólne działania i konsekwencje.

Forma sceniczna 

Spektakl operuje prostą formalnie, ale kolorową i sugestywną scenografią, która pozwala przenosić się między zwyczajnym światem Karolci a przestrzeniami „magii i przygody”. Ważnym elementem scenicznym są lalki - zaprojektowane tak, aby miały jak najciekawszą w dotyku fakturę i formę. Aktorzy tworzą energetyczne, pełne ekspresji postaci, a elementy choreografii i muzyki budują rytm przedstawienia. Muzyka, grana na instrumentach na żywo, dopełnia narracyjną strukturę spektaklu. Napisane przez Patrycję Mikłasz-Pisulę piosenki nie tylko są przyjemnie i lekko zapisują się w pamięci, ale i łączą dojrzałą już językowo narrację Karolci, napisanej w latach 50-tych ze współczesnym językiem używanym przez uczniów w początkowych klasach szkoły podstawowej. 
 

Ciekawostki

Powieść „Karolcia” została wydana w 1959 roku i do dziś pozostaje jedną z najpopularniejszych polskich książek dla dzieci. Historię Karolci omawiali na lekcjach polskiego w szkołach rodzice dzisiejszych młodych widzów.

Spektakl w Teatrze Polskim w Warszawie powstał także z myślą o dzieciach niewidomych i niedowidzących. Niektórzy widzowie przychodzą na spektakl dwa razy, aby go obejrzeć, a później, żeby tylko wysłuchać. Reżyserka spektaklu ma duże doświadczenie w tworzeniu słuchowisk teatralnych. Przeniosła to doświadczenie na swój własny język teatralny. 

Popularna historia Karolci doczekała się również kontynuacji („Witaj, Karolciu!”) i wielu adaptacji, także telewizyjnych. We współczesnych spektaklach Karolcia często jest bardziej decyzyjną i pewną siebie dziewczynką niż jej literacki oryginał wykreowany ponad 65 lat temu przez Marię Kruger!

Fragmenty recenzji

„Karolcia” w Teatrze Polskim ma również wersję dla dzieci z dysfunkcją wzroku, konsultowaną ze specjalistami z Polskiego Związku Niewidomych. Poza audiodeksrypcją, którą realizują aktorzy grający w spektaklu, rozpylane są zapachy, imitowany szum wiatru i wspomniany już plusk wody. Dzieci dostają do trzymania lalki, które pozwalają im przez dotyk „zobaczyć” postacie na scenie.”  

Pytanie: Jakimi zmysłami możemy odbierać spektakl? Co zmieni się w widzach kiedy oglądając przedstawienie zamkną oczy?