Strona korzysta z plików cookies.

Dowiedz się więcej
Włącz tryb kontrastowy
Drukuj

Otwórz oczy

reż. Igor Gorzkowski
autor: Olga Tokarczuk

Wprowadzenie

Spektakl „Otwórz oczy” w reżyserii Igora Gorzkowskiego powstał na podstawie dwóch opowiadań Olgi Tokarczuk: „Otwórz oczy, już nie żyjesz” oraz „Próba generalna”, zaadaptowanych przez Irka Grina. Oba teksty pochodzą ze zbioru „Gra na wielu bębenkach”, wydanego w 2001 roku.
Premiera odbyła się 21 maja 2026 roku na Scenie Kameralnej. Spektakl trwa 2 godziny z przerwą.


W pierwszej części poznajemy C., kobietę w średnim wieku, nieco znudzoną codziennością, która zaczyna czytać książkę. Z każdą stroną historia coraz bardziej ją wciąga. Widzowie zostają zaproszeni do zabawy konwencją kryminału, a pytanie o to, kto popełnił zbrodnię, ustępuje miejsca innemu: kto właściwie jest autorem tej historii?
„Próba generalna” to opowieść o dwóch mężczyznach niespodziewanie uwięzionych we własnym mieszkaniu. Nie wiemy dokładnie, co się wydarzyło. Wraz z bohaterami próbujemy zrozumieć sytuację i zastanawiamy się, jak przygotować się na nadchodzącą katastrofę. Obserwujemy też, jak niepewność i poczucie zagrożenia wpływają na ich wzajemne relacje.

Cele edukacyjne

Spektakl pozwala przyjrzeć się temu, jak konstruowana jest opowieść i jak odbiorca nadaje jej znaczenie. Otwiera pytania o nasze oczekiwania wobec gatunków literackich i opowiadanych historii.
Druga część daje możliwość obserwowania różnych reakcji na niepewność oraz zmian w relacjach między bohaterami.
Przedstawienie jest także punktem wyjścia do poznawania języka teatru: sposobów, w jakie gra aktorska, przestrzeń sceniczna i dźwięk kierują uwagą widza.


Na co warto zwrócić uwagę, oglądając spektakl?

Które elementy powieści detektywistycznej zostały zachowane, a które przekształcone lub podważone? Jak odbieracie tę zabawę konwencją?
Jak zmieniają się nastawienie Czytelniczki do czytanej historii i jej zaangażowanie w opowieść? Po czym można rozpoznać te zmiany?
Jak bohaterowie reagują na zagrożenie? Co ich słowa i zachowania mówią o wzajemnych relacjach, a co pozostaje w sferze naszych domysłów?

Pytania i aktywności wprowadzające

  1. Co sprawia, że kryminał jest kryminałem?
  2. Co zmienia się w relacjach między ludźmi, kiedy nie wiedzą, co wydarzy się za chwilę?
  3. Czy dwie osoby czytające tę samą historię wyobrażają sobie to samo?

Ćwiczenie 1. Przepis na kryminał
Cel: rozpoznawanie konwencji gatunkowej i przygotowanie do świadomego odbioru pierwszej części spektaklu.

  1. Podziel klasę na małe grupy. Każda otrzymuje kartkę z hasłem „Kryminał”.
  2. Przez trzy minuty uczniowie zapisują wszystkie elementy, których spodziewają się po typowej powieści detektywistycznej: postacie, rekwizyty, sytuacje, zwroty akcji, sposób zakończenia.
  3. Następnie każda grupa wybiera trzy elementy, bez których – jej zdaniem – kryminał przestaje być kryminałem.
  4. Grupy prezentują swoje propozycje. Nauczyciel zapisuje na tablicy powtarzające się elementy oraz pomysły, które budzą wątpliwości.
  5. Na zakończenie uczniowie wymyślają jedną zasadę, którą można by celowo złamać, żeby zaskoczyć odbiorcę.

Ćwiczenie 2. Zasady zwyczajnego świata
Cel: zastanowienie się nad regułami, które na co dzień uznajemy za oczywiste.

  1. Poproś uczniów, aby indywidualnie zapisali trzy zasady codzienności, na których zwykle polegają, np. wiadomości informują o wydarzeniach, można skontaktować się z bliskimi, dom jest bezpiecznym miejscem, jutro prawdopodobnie będzie podobne do dzisiaj.
  2. Uczniowie łączą się w grupy i wybierają jedną zasadę, która nagle przestaje obowiązywać.
  3. W ciągu pięciu minut przygotowują krótką scenkę bez słów pokazującą pierwsze dziesięć minut po takiej zmianie.
  4. Pozostałe grupy próbują odgadnąć, jaka reguła została naruszona.
  5. Po prezentacjach porozmawiajcie o tym, jak zmienia się zachowanie ludzi, kiedy nie mogą już polegać na znanych im zasadach.

Zobacz także

Aktorzy w dobrej wierze. Próba.

Aktorzy w dobrej wierze. Próba.

reż. Edward Wojtaszek
autor Pierre de Marivaux

Zobacz
Charków! Charków!

Charków! Charków!

reż. Svitlana Oleshko
autor Serhij Żadan

Zobacz
Czarownice z Salem

Czarownice z Salem

reż. Tomasz Fryzeł
autor Arthur Miller

Zobacz
Czekoladki dla Prezesa

Czekoladki dla Prezesa

reż. Ewa Domańska, Ewa Makomaska
autor Sławomir Mrożek

Zobacz