Otwórz oczy
reż. Igor Gorzkowski
autor: Olga Tokarczuk
Spektakl pokazuje sytuacje, w których pozornie uporządkowana codzienność zostaje nagle zachwiana. W pierwszej historii, przy pomocy konwencji kryminału, zaciera się granica między fikcją a rzeczywistością, a bohaterowie stają się uczestnikami niebezpiecznej gry. W drugiej, w sytuacji zagrożenia, niepewność i brak informacji prowadzą bohaterów do konfrontacji ze strachem, izolacją i pytaniami o przyszłość.
Obie historie łączy motyw kruchości codzienności, nieprzewidywalności i utraty kontroli. Spektakl skłania do zastanowienia się nad tym, czy człowiek może sam kształtować swoją historię, jak reaguje na sytuacje, których nie rozumie, oraz czy rzeczywistość jest zawsze taka, jaką ją postrzegamy. Ważnym elementem przedstawienia jest również pytanie o rolę przypadku, przeznaczenia, wyobraźni i lęku w ludzkim życiu.
Rozmowa po spektaklu
„Otwórz oczy, już nie żyjesz”
- Co w tej części było dla Was typowym kryminałem, a co łamało zasady gatunku?
- Kto właściwie ma wpływ na tę opowieść: autorka, bohaterowie, Czytelniczka czy widz?
- Jak inaczej opowiada się historię w książce, a jak w teatrze?
- Czy Czytelniczka chciała poznać zakończenie historii, czy raczej wpłynąć na samą historię?
„Próba generalna”
- Co sytuacja zagrożenia wydobywa z bohaterów?
- Jak zmieniają się relacje między ludźmi, kiedy nie mają pewnych informacji i nie wiedzą, co wydarzy się za chwilę?
- Jak zmienia się znaczenie słowa „razem” w sytuacji granicznej?
- Jaką historię o katastrofie opowiadają bohaterowie, a jaką dopowiada nasza wyobraźnia?
Propozycje aktywności po spektaklu.
Ćwiczenie 1. Ta sama sytuacja, inny gatunek
Materiały: kartki z nazwami gatunków i opisem sytuacji.
- Podziel klasę na grupy liczące 4–6 osób.
- Każda grupa otrzymuje tę samą sytuację wyjściową:
Kilka osób czeka w poczekalni. Nagle gaśnie światło. Po chwili rozlega się dźwięk telefonu. Kiedy światło wraca, na krześle leży przedmiot, którego wcześniej tam nie było.
- Każda grupa losuje gatunek:
- kryminał,
- horror,
- komedia,
- romans,
- science fiction,
- Grupy mają 10 minut na przygotowanie dwu- lub trzyminutowej sceny. Mogą zmieniać dialogi, ruch, tempo, sposób wykorzystania przestrzeni i znaczenie przedmiotu, ale muszą zachować sytuację wyjściową.
- Wszystkie grupy prezentują swoje sceny.
- Po prezentacjach widzowie próbują rozpoznać gatunek każdej sceny i wskazują, co pomogło im go rozpoznać: muzyka, gest, sposób mówienia, rytm, rekwizyty czy konstrukcja wydarzeń.
Ćwiczenie 2. Katastrofa bez obrazu
Materiały: krzesła, przedmioty wydające dźwięki, opcjonalnie telefon z nagranym dźwiękiem odtwarzanym przez nauczyciela.
- Podziel uczniów na grupy. Każda otrzymuje zadanie: przedstawić początek nieokreślonej katastrofy, nie pokazując samej katastrofy ani nie nazywając jej.
- Grupy mogą korzystać z głosu, ciszy, rytmu, odgłosów przedmiotów i ruchu aktorów. Nie mogą używać projekcji ani pokazywać wydarzeń rozgrywających się poza sceną.
- Uczniowie przygotowują maksymalnie dwuminutową scenę. Jej zadaniem jest sprawić, żeby widzowie poczuli, że świat bohaterów właśnie się zmienia.
- Po każdej prezentacji publiczność zapisuje na kartce trzy skojarzenia dotyczące tego, co mogło się wydarzyć, oraz jedną emocję, którą wywołała scena.
- Grupa prezentująca ujawnia, czy zaplanowała konkretną katastrofę. Może się okazać, że widzowie stworzyli zupełnie inną historię niż autorzy.
Zobacz także
Aktorzy w dobrej wierze. Próba.
reż. Edward Wojtaszek
autor Pierre de Marivaux
Czekoladki dla Prezesa
reż. Ewa Domańska, Ewa Makomaska
autor Sławomir Mrożek